De standaardvergelijkingen over illusie en werkelijkheid

De touw-slang

Een voorbeeld van hoe gedachten de mens in hun greep kunnen houden is het bekende voorbeeld uit de vedanta-leer over de 'slang in het touw'.

Een man ziet in het schemerdonker een slang op de vloer liggen. Hij schrikt zich een hoedje. Zijn lichaam verstrakt en zijn hart begint sneller te kloppen van angst. Zijn vriend weet echter dat het geen slang is maar een touw. Hij doet onbevreesd het licht aan en dan ziet de man het ook. Plotseling, in het heldere licht, ziet hij geen slang meer, maar de waarheid: een touw.
Deze nieuwe kennis, dat het geen slang is maar een touw, doet alle gevoelens van angst en schrik onmiddellijk verdwijenen. De rust in het lichaam en in de geest van de man keert weer terug.
Wat was er nodig voor deze kennis van de waarheid: helderheid van geest (het licht), hulp van iemand met kennis (de vriend), vertrouwen (in de vriend).

Alleen kennis kan illusie doen verdwijnen

Touw of slang, parelmoer of zilver, oase of luchtspiegeling

Suiker lost op in water en geeft suikerwater. Het water doordringt de suiker door en door. Evenzo wordt de schepping, die als vorm in Mij oprijst, geheel en al doordrongen door MijZelf.
De wereld verschijnt als gevolg van onwetendheid ten aanzien van de natuur van het Zelf en de wereld verdwijnt als die natuur herkend wordt. De illusie van de spreekwoordelijke slang kan uitsluitend oprijzen wanneer de kennis dat de slang in feite een touw is, afwezig is. Maar als die kennis weer daagt, verdwijnt de slang.

Mijn werkelijke natuur is Kennis. Er is niets anders dan Kennis. De hele schepping wordt onthuld in het licht van MijZelf.

De wereld verschijnt in Mij en licht op in Mij vanwege onwetendheid. Dat lijkt vreemd, maar is met de volgende vergelijkingen goed te begrijpen.

Parelmoer lijkt soms net zilver te zijn. Een schelp op het strand glinstert als zilver en doet je bukken om het 'zilver' op te rapen. Het 'zilver' verschijnt in het parelmoer.

In het halfduister (=onwetendheid) lijkt een touw een slang. De slang verschijnt in het touw.

Een luchtspiegeling rijst op in het felle zonlicht. Waar niets is rijst de illusie van iets begeerlijks op.

Dit is een hoofdstuk uit het 'Advaitaleerboek voor beginners' geschreven door Rob H. van Dijk.

Heeft u vragen of opmerkingen over de tekst? Alle reacties zijn welkom. Stuur een e-mail.