|
Wie geluisterd heeft naar een tekst uit de Upanishads kan daar twee dingen mee doen:
1. het herhalen van de betrokken tekst in de geest
Dit wordt shravanam genoemd
2. het innerlijk overwegen van de betekenis ervan
Dit wordt mananam genoemd.
Door het overwegen van de betekenis licht de tekst op en daardoor wordt de hele geest verlicht en dus helderder.
De volgende stap is om die betekenis in je op te nemen zodat je ermee ‘vergroeit’. Dit is een verteringsproces zoals voedsel in het spijsverteringsstelsel ook verteerd wordt en bruikbaar wordt gemaakt voor menselijke activiteiten.
Dit proces van verankering of vertering wordt nididhyāsanam genoemd.
Er is een duidelijke overeenkomst met de methode van meditatie. Wanneer de betekenis werkelijk verankerd is, blijkt dat uit:
- een innerlijke standvastigheid,
- een scherpe aandacht,
- het verdwijnen van innerlijke onrust
- het verdwijnen van bezorgdheid
- het oplossen van verwarring.
Hiermee begint het echte proces van transformatie. Deze mens is aan de thuisreis begonnen.
Tenslotte geeft Zijne Heiligheid aan dat men de teksten kan overwegen vanuit het standpunt van de bewustzijnsniveaus:
- slapen
- dromen
- waken
en vanuit de cirkelvormige beweging van:
- geboorte
- leven
- oplossing
en vanuit de drie guna's:
- sattva
- rajas
- tamas
Wie teksten gebruikt die gericht zijn op de incarnatie van de Schepper in de wereld (Saguna Brahman) zal zijn contemplatie kunnen richten op:
- het wonderbaarlijke leven van de betrokken incarnatie, zijn verschijningsvorm (lîlā).
- de naam van de incarnatie (nāma)
- de daden die door Hem verricht werden (caritra)
- zijn karakter en eigenschappen (svabhāva)
- zijn kwaliteiten (guna)
- de plaatsen waar Hij woonde en verbleef (dhama)
Ook binnen de Christelijke traditie zijn deze aspecten welbekend, vooral binnen de discipline van de diverse contemplatieve kloosters in de Oosters-Orthodoxe kerk, alsook binnen die van de Westerse, Latijnse, kerk.
Heel anders dan de reflectie op Saguna Brahman is de reflectie op Nirguna Brahman.
Hierbij gaat het er om alle invloeden van binnen en van buiten niet te laten interfereren met het herhalen en het overwegen van de betekenis. Wanneer men 's nachts gaat slapen, trekt men zich terug en dan sluit men zich af van de buitenwereld. Zo is het ook gesteld met reflectie op Nirguna Brahman. Door zichzelf te zijn wordt men universeel zoals Nirguna Brahman.
Wie reflecteert op Saguna Brahman sluit niets buiten en is betrokken bij een raffinage-proces waarbij al het bestaande steeds helderder en fijner of subtieler wordt.
Wie op Nirguna Brahman reflecteert komt geheel tot rust en stilte. Ook hier wordt niets buitengesloten, maar door concentratie valt al het ‘andere’ weg.
Uit: voorwoord van mr.P.G.van Oyen
in ‘Gesprekken 1985’, uitgave 1999
|